FIFINDIK FİYATLARI

Fındık fiyatlarının önceden yorumlanması bize göre fındığa bir yönlendirme amacı taşımaktadır. Bizde genelde fındık tüccarları fındığın fazla fiyat etmesini çok istememektedir. Bunun gazetelerde  zaman zaman  örneklerini görüyoruz. Gazetelerde Sayın Rahmi Yangın’ın bir beyanını görüyoruz. Fındık 5 Liradan yukarı çıkmaz diyor. Bize göre bunda bir isteyiş var. Fındık fiyatlarını arz ve talep dengesi yükseltir veya düşürür. Borsadan öğrendiğime göre, fındık üreticisinin ve fındık tüccarlarının elinde fazla fındık yokmuş. Şu anda tüccarın ve üreticinin elindeki fındık talebi zor karşılar. Tüm fındığın alıcısı var. Bu durumda çiftçinin ve tüccarın moralini bozacak laflardan sakınmak lazım. Avrupalı alıcı çikolatanın içine koymaya fındıktan daha uygun bir ürün bulamıyor. Antep fıstığı var. Çikolatanın içine koymaya çok müsait bir ürün ama bu ürün fındığa göre çok az ve üretimi çok zor olduğu için de fiyatı çok pahalı. Hiçbir zaman fındığın yerine konulamaz. Fındık dünyadaki rakipsiz tek ürün. Arz ve talep dengesi korunarak piyasaya sürülse fiyatı daima yüksek olur. Bunu bilip ona göre konuşmak lazım. 

Borsa Başkanı Sayın Ömer Karamolla bir telefon konuşmamızda bana söyledi. “ Tüccarın ve üreticinin elinde fazla fındık yok. fındık, mayıs ayında yükselişe geçer” dedi ve aynen de dediği gibi oldu. Mayıs ayı girer girmez fındık fiyatları yükselmeye başladı. Bunca zaman elinde fındığını bekleten tüccar ve üretici şurada bir ay daha sabretse fındığın fiyatı 7 Lira da olur; ama ele geçince de fındığın fiyatını çok yükseltmeye gitmemek lazım. Başka beldelerde fındık üretme yoluna giderler; ama bu iklim işi. Fındık çok dar bir bölgede kaliteli oluyor. Bakın İtalya ve İspanya’da üretilen fındık Türkiye’deki kaliteyi tutmuyor; ama Euro bazında Avrupalı alıcı bu fındığı 7 Liradan alıyor. Bize göre fındık fiyatına en güzel ölçü bu. Fındık için italya’nın ve İspanya’nın fiyatı güzel bir ölçü. Herhalde bu da 7 liradan aşağı değil. Sayın Rahmi Yangın İtalya ve İspanya fiyatını da bilir. . Fındık fiyatını ona göre söyleseydi çok daha uygun olurdu; ama tüccarın fazla kazanma meyli buna imkan vermiyor. 

Hz. Peygamber:” Esnafın fazla kara meyli var. Mal alırken kaliteyi ve fiyatı araştırın” diyor. Bütün esnaflar kendi sattıkları ürünlerde fazla kar ararlar. Bir örnek vereyim. Ben de devletin okul kitaplarını öğrencilere  parasız vermesine karşıyım. Bu iş böyle. Herkes kendi sattığı ürünlerden fazla kar bekliyor. Sayın Rahmi Yangın benim en çok sevdiğim ve sosyal davranışını tasvip ettiğim insanlardan biridir; ama menfaatlerimiz çatışıyor. Ben fındığın arz ve talep dengesi gözetilerek piyasaya sürülmesini ve fındığın kahve gibi yüksek bir fiyata satılmasını, fındıktan döviz girdimizin artmasını ve fındığın getirdiği: karşılığında döviz harcanmayan, dövizin dış ticaret açığımızın azalmasında katkıda bulunmasını istiyorum. Fındık dünyada emsali olmayan bir ürün. Rahmetli Hacı Hulusi Baba : “ Bu memleketin insanları  6 vakit namaz kılmalı. Beş vakit farz namaz, 6.sı da fındık için şükür namazı olmalı” dermiş. Ben bunun çok etkisinde kalıyorum. Fındığa alan parası verilmemeli ancak fiyatlar kollanmalı.

Fatsa’da Ziraat Odası’nı kuran benim; ama bana göre ziraat Odaları da gereken alakayı fındığa göstermiyor. Karadeniz Bölgesi’ndeki odalar bu işin savunmasını yapmalılar. Ordu Ziraat Odası Başkanı’nın aynı gazetede beyanı var; ama yetersiz. 500 000 ton fındığın izahını yapmıyor. 450 000 ton fındığımızın dış alıcısı var. 150 000 ton fındığı da iç piyasalarda tüketiyoruz. Şu anda tüccarın ve üreticinin elindeki fındık bu seneki talebi zor karşılar. Elinde fındık olanlar bir ay daha fındık satmasalar, fiyatlar 7 Lirayı bulur ve gelecek seneye de böyle devam eder. Alan desteklemesine de ihtiyaç kalmaz. Hatta fazla fındık için fındık ezmesi yapılır. Fındık ezmesinin içine uyarıcı baharatlar koyup, FINDIK MACUNU ismiyle iç ve dış piyasalara sürülür. Bu kapış gider. 2- 5- 10 kiloluk ambalajlarda kısa sürede tükenir. Bunları düşünmek lazım.