FATSA İSKELESİ

Tahmin ediyorum 1960’lı yılları “ Tabya Başında” şimdiki iskelenin olduğu yer, motor iskelesi yapılıyor, Konturol çok dindar bir insan projeyi sıkı bir şekilde takip ediyor. Betondan yapılan düz bir satıhla iskelenin beton direkleri dökülüyor. Uçlarına zemine kolay çakılması için demir mahmuzlar konuluyor. Beton dökülürken bu demir uçlar direğin  ucuna yerleştiriliyor ve direk bu mahmuzlarla birlikte dökülüyor. Konturol babamın da çok ahbabı. Trabzon bölgesinden bir insan, projeyi çok sıkı bir şekilde takip ediyor. Allah cc. için çok sağlam bir iş yapılıyor. Beton direkler belli bir açıda sacayak bacağı, üçlü çakılıyor. Direkler, şahmerdanla belli bir açıda çapraz çakılıyor. Ve üç direğin başı bir araya getiriliyor. Buraya dört köşe bir beton tabya dökülüp, üç direk birbirine birleştirilip bir ayak oluşturuluyor. Böylece her iki taraftan dikilen ayaklarla tahmin ediyorum 120 metre denize ilerliyor. Bu ayakların üzerine yükü çekecek olan yan kirişler dökülüyor ve iskelenin üst tabyası dökülerek çok sağlam bir şekilde motor iskelesi tamamlanıyor. Konturol devamlı başında, biz de inşaatın her safhasını biliyoruz. Mükemmel bir işçilik var. 

Bu motor iskelesi çok az bir zaman sadece motorlara hizmet verdikten sonra buraya ufak gemiler de yaklaştılar. Derken Rusya’dan çimento ve gübre getiren gemiler bu iskeleye yaklaştılar. İskele Ünye istikametinden gelen dalgalara 40 derece çapraz durduğundan gemiler Ünye tarafından tos vurarak ve Fatsa tarafından da devamlı halata asılarak iskeleyi sarstılar. Bu darbeler iskele kirişlerine kapak attırdı. İskele sarsılınca demirler dışlarındaki pas betonlarını kopartıp attılar ve pilye demirleri tamamen çürüdüler. İskele kirişinin kırılıp, çökmesi beklenirken böyle bir olay da olmadı. Herhalde kirişlere biraz daha yüksekten ikinci bir pilye konulmuş. O tarihlerde ben tuz bayiliği yapıyordum. Bu iskelede ve balıkçı barınağı dediğimiz şimdiki limanda çok tuz boşalttım. Konuyu derinliğine biliyorum. 

Rus gemileri iskeleye uzun gelince, vatandaşlar illa iskele uzasın diye siyasilere baskı yaptılar. Rahmetli Özal dönemi, iskelenin uzatılmasına karar verildi. Biz itiraz ettik. En başta da: Kıyı kaptanı Azmi Reis bize destek verdi. Limanın mendireği uzatılsın dedik. Mendirek 200 veya 300 metre uzatılırsa balıkçı barınağının da içi taranır ve burası içli dışlı liman olur diye direndik. İskele zaten tahrip olmuş, buraya masraf edilmesin diye ısrar ettik. Azmi Reis ve diğer kıyı kaptanları  da bizi haklı buluyorlar. Mendireğe yapılacak masraf kıyamete kadar gider diye ısrar ediyoruz. Siyasiler, “ biz millete söz verdik. Ne pahasına olursa olsun illa da iskele uzatılacak “ diye direndiler. Samsun Limanlar Bölge Müdürlüğünden teknik bir eleman istedik. Bölge müdür muavini geldi. İskele başında oturuyoruz. Müdür bey, siyasilere karşı söz söylememeye özen gösteriyor. Ancak bize teknik bilgi veriyor. Şimdi gemilerin altı düz, 10 metrelik suya 15 bin tonluk, 12 metre suya da 40 bin tonluk gemiler yaklaşıyor diyor. Fazla derinliğe ihtiyaç olmadığını ima ediyor. 

Ziya Toprakbastı ile beraber biz de bir iskandil yaptık. İpin ucuna 5 KG’lık demiri bağladık. Metrelere göre ipi işaretledik. Bir kayığa binip iskelenin Ünye yönünü ıskandil ettik. Metreleri ve derinlikleri ölçtük. İskeleyi Ünye istikametine doğru 40 derece kırıp, dalgaya baş vermek ve gemilerin iskeleye tos vurmasını önlemek istiyoruz. 50 metre Ünye istikametinde 15 metre su var. 60 metrede bu derinlik 20 metreye yaklaşıyor. Bu derinlik bizi şaşırttı. Belediye başkanı da rahmetli İhsan Topaloğlu. Burada longös var. Ani bir derinlik. Bölge müdürlüğü de bir ekip gönderdi. Onlar her tarafın derinliğini ölçtüler. Bizim ölçüyü de doğruladılar. Yani buranın gemi iskelesi olması mümkün değil. İskele uzatıldı. Şimdi iskelenin başında derinlik 11 metrenin üstünde. Yani T harfi gibi 15 bin tonluk gemi iskelenin başına yaklaşabiliyor. Zaman bizi haklı çıkardı. Mendireğin uzatılması doğru imiş. Bu durumu kaymakam bey’e ileteceğim. İnşallah bu iş gerçekleştirilecek...